ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΕΡΚΙΝΗΣ
(Στα πλαίσια του περιβαλλοντικού προγράμματος “ΚΑΛΛΙΣΤΩ”
με τίτλο: “ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΝΔΕΤΗ ΣΧΕΣΗ”)
Σήμερα η λίμνη Κερκίνη έχει περίπου σχήμα αχλαδιού με την κορυφή κοντά στο χωριό Λιθότοπος. Το μήκος της είναι περίπου 15 χλμ. και το μέγιστο πλάτος της όταν το νερό κατακλύζει τη λίμνη, φτάνει τα 8 χλμ. Το βάθος της κυμαίνεται στο μεγαλύτερο τμήμα της από 1μ. έως 3μ., όμως σε κάποια σημεία φτάνει και τα 8μ. με 10μ., ενώ η έκταση της επιφάνειας αναλόγως με την εποχή κυμαίνεται από 55 τ.χλμ. έως και 75 τ.χλμ.
Η λίμνη είναι τεχνητή και δημιουργήθηκε το 1932 με την κατασκευή του φράγματος στο χωριό Λιθότοπος από την Αμερικανική εταιρεία MONKS & ULEN. Δάμασε τα νερά του Στρυμόνα, εξάλειψε το πρόβλημα του εφιάλτη της ελονοσίας, έδωσε ζωή στην περιοχή και στουε 35000 πρόσφυγες από τη Μ.Ασία.
Η χλωρίδα και η βλάστηση της περιοχής είναι αξιόλογη καθώς μπορούμε να συναντήσουμε: νούφαρα, ποταμογείτονες, πλευστόφυτα-φυτά της επιφάνειας του νερού-, βούρλα, ψαθί, καλαμώνες.
Όμως στο Β.Α. τμήμα, στις εκβολές του Στρυμόνα υπάρχει το σημαντικότερο σημείο της λίμνης, το παραποτάμιο δάσος, που είναι ο τόπος τροφοληψίας και φωλιάσματος πολλών σπάνιων πουλιών, καθώς και ο τόπος αναπαραγωγής των περισσότερων ψαριών.
Το δάσος αποτελείται κυρίως από πέντε είδη ιτιών, που το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου κατακλύζονται από νερό.
Στην ευρύτερη περιοχή της λίμνης υπάρχουν πολλά είδη απειλούμενων θηλαστικών όπως: βίδρες, ζαρκάδια, τσακάλια, λύκοι, αγριόγατες αλλά και είδη όπως η αλεπού, η νυφίτσα, ο αγριόχειρος, ο λαγός, ο ασβός κ.α.
Επίσης συναντάμε πάνω από 10 είδη αμφιβίων και περισσότερα από 20 είδη ερπετών.Όσον αφορά την ιχθυοπανίδα στο ευρύτερο υγροσύστημα Κερκίνης-Στρυμόνα έχουν καταγραφεί πάνω από 30 είδη ψαριών όπως: ο κυπρίνος-γριβάδι-, η πεταλούδα, ο γουλιανός, το χέλι κ.α.
Στη λίμνη Κερκίνη έχουν παρατηρηθεί πάνω από 300 είδη πουλιών. Άλλα είναι απειλούμενα, όπως ο αργυροπελεκάνος και η λαγγόνα και άλλα είναι νέα είδη όπως η νανόχηνα, το φοινικόπτερο, ο κυνηγογέρακας, ο νανόκυκνος. Επίσης εδώ υπάρχουν οι σημαντικότερες αποικίες της Ν. Βαλκανικής από κορμοράνους, χουλιαρομύτες, χαλκόκοτες κ.α.
Στη λίμνη όμως ζουν και ανατρέφονται και άλλα είδη όπως πάπιες, χήνες, φαλαρίδες, νεροπουλάδες, γλαρόνια και άλλα είδη αρπακτικών όπως ο βασιλαετός, ο πετρίτης, ο στικταετός, ο χρυσαετός και άλλα πουλιά.
Ο ρόλος της λίμνης είναι πολλαπλός:
- Αντιπλημμυρική: συγκρατώντας τα νερά του ποταμού Στρυμόνα
- Αρδευτική: παρέχει νερό στο μεγαλύτερο τμήμα του κάμπου των Σερρών
- Αλιευτική: είναι από τις πλουσιότερες σε ψάρια λίμνες της Ελλάδας.
- Βιοποικιλότητας: προσφέρει τροφή και καταφύγιο σε πολλά είδη της άγριας ζωής, γι’ αυτό και προστατεύεται από διάφορες συνθήκες όπως αυτή της RAMSAR (1971)
- Εκπαιδευτική: προσφέρεται λόγω του ποικίλου περιεχομένου της για άσκηση περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
- Αναψυχής: τόπος χαλάρωσης, ηρεμίας και ήπιων οικολογικών δραστηριοτήτων.
- Επιστημονική: αντικείμενο διάφορων επιστημονικών ερευνών.
Όλοι αυτοί οι λόγοι συνιστούν στο ότι ο βιότοπος της λίμνης Κερκίνης αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της Ελλάδας και πρέπει να διαφυλαχθεί για να παραμείνει θησαυρός.
ΕΠίσης κοντά στη λίμνη υπάρχουν και άλλα αξιόλογα σημεία άξια αναφοράς και επισκέψεως όπως είναι το Ησυχαστήριο της Ιερά Μονής Τιμίου Προδρόμου Ακριτοχωρίου που απέχει 20 χλμ. από τη λίμνη. Χτίστηκε σύμφωνα με τα πρότυπα των καθολικών του Αγίου Όρους.
Η λίμνη ξεδιπλώνεται σε όλο της το μεγαλείο και το πράσινο του όρους Μπέλλες.
Λίγο παρακάτω υπάρχουν τα οχυρά του Ρούπελ, εκεί που δόθηκαν μεγάλες μάχες κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όσο και το 1941, στην προσπάθεια εισβολής των Γερμανών στην Ελλάδα. Έξι χλμ. σκαμμένων τούνελ αριστοτεχνικά σχεδιασμένα-γραμμή Μεταξά- ούτως ώστε τα στενά να παραμένουν απροσπέλαστα.
Στη διαδρομή υπάρχουν και τα ιαματικά λουτρά Σιδηροκάστρου και Αγγίστρου, τα λεγόμενα “χαμάμ”.
Στα 30χλμ. από το χωριό Λιθότοπο συναντάμε την Ιερά Μονή τιμίου Προδρόμου Σερρών, χτισμένη το 1270 μ.Χ.
Σε απόσταση 35 χλμ. από την πόλη των Σερρών υπάρχει ένα από τα μεγαλύτερα και ωραιότερα σπήλαια της Ελλάδας και ίσως της Ευρώπης, αυτό της Αλιστράτης. Το συνολικό μήκος του σπηλαίου είναι 3χλμ. με πλούσιους σταλαγμίτες, σταλακτίτες, μεγάλες στοές και θόλους. Δίπλα από το σπήλαιο υπάρχει το φαράγγι του ποταμού Αγγίτη, με βαθειά και στενή ποτάμια κοιλάδα ανάμεσα σε σκληρά πετρώματα και κάθετα πράνή από μάρμαρα 50-70 μέτρων.